Antalya’da devam eden COP31’de Türkiye başkanlığının öne çıkardığı hedeflerden biri, elektriğin küresel nihai enerji tüketimindeki payını 2035 yılına kadar yüzde 35’e yükseltmek. Reuters’ın 10 Kasım tarihli haberine göre hedefin fosil yakıt kullanımını azaltma potansiyeli kadar, elektriğin hangi kaynaklardan üretileceği de uluslararası tartışmanın odağında.
Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi’nin 31. Taraflar Konferansı COP31, 9-20 Kasım 2026 tarihleri arasında Antalya’da düzenleniyor. COP31 Başkanlığı, küresel nihai enerji talebinde elektriğin payının bugün yüzde 20’nin biraz üzerindeki seviyeden 2035’te yüzde 35’e çıkarılmasını amaçlayan “35’e 35” hedefini konferansın eylem gündeminde öne çıkarıyor.
Ulaşım, binalar ve sanayide dönüşüm hedefleniyor
Elektrifikasyon; içten yanmalı araçlar yerine elektrikli araçların kullanılması, binalarda ısıtma ve soğutma sistemlerinin elektrikli çözümlere dönüştürülmesi ve sanayide fosil yakıtla çalışan bazı süreçlerin elektrikli sistemlerle yürütülmesi gibi uygulamaları kapsıyor. Hedef, bu alanlarda doğrudan fosil yakıt tüketimini azaltarak elektriğin nihai enerji içindeki payını artırmak.
COP31 Başkanlığının 9 Haziran 2026’da Bonn’da yaptığı duyuruda, yüzde 35 hedefi başkanlığın eylem gündeminin temel girişimlerinden biri olarak tanıtılmış; Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) ve Uluslararası Yenilenebilir Enerji Ajansının (IRENA) analizlerine dayandırıldığı belirtilmişti.
Temel itiraz: Elektrik hangi kaynaklardan üretilecek?
Reuters’ın 10 Kasım tarihli haberinde, Türkiye’nin elektrifikasyon hedefini COP31’in nihai sonuç metninin merkezine taşımaya çalıştığı aktarılıyor. Haberde yer verilen eleştiriler ise hedefin, artan elektrik talebinin düşük karbonlu kaynaklardan karşılanmasını zorunlu kılmamasına odaklanıyor.
Elektrik üretiminde kömür ve doğal gazın payı yüksek kalırsa, ulaşımın veya ısıtmanın elektrikli hale gelmesi emisyonları beklenen ölçüde azaltmayabilir. Bu nedenle Portekiz gibi bazı ülkeler, elektrifikasyon taahhüdünün yenilenebilir ve diğer düşük karbonlu kaynaklardan elektrik üretimiyle açık biçimde ilişkilendirilmesini savunuyor.
Bu tartışma Türkiye açısından da önem taşıyor. Reuters haberinde Türkiye ve Avustralya’nın elektrik üretiminde kömürün önemli bir paya sahip olduğuna dikkat çekiliyor. Hedefin nihai konferans metnine hangi ifadelerle gireceği ve ülkelerin bu taahhüde ne ölçüde katılacağı ise müzakereler sonucunda netleşecek.
Binalarda enerji verimliliği için Antalya Mutabakatı
COP31 Başkanlığı ayrıca Enerji Verimli Binalar için Antalya Mutabakatı’nı duyurdu. Başkanlığın açıklamasına göre girişim, 2035’e kadar küresel bina stokunun işletme kaynaklı enerji yoğunluğunda 2020 seviyesine kıyasla en az yüzde 25 azalma sağlanmasını ve verimli elektrifikasyonun hızlandırılmasını hedefliyor.
Mutabakatın öncelikleri arasında bina enerji performansının iyileştirilmesi, mevcut yapıların yenilenmesi, ısıtma-soğutma ve pişirme sistemlerinin verimli elektrikli çözümlere dönüştürülmesi, enerji sistemlerinin esnekliği ve finansmana erişim bulunuyor.
Ege Bölgesi için hangi başlıklar öne çıkıyor?
İzmir ve Ege kentleri açısından elektrifikasyonun olası etkileri sanayi, liman ve lojistik faaliyetleri, turizm tesisleri, binalar, tarım ve ulaşım başlıklarında izlenebilir. Aliağa’daki sanayi tesisleri ile Manisa ve Denizli’deki üretim merkezleri, enerji maliyetleri ve elektrik şebekesinin kapasitesi bakımından dönüşüm tartışmasının önemli paydaşları arasında bulunuyor.
Öte yandan COP31’deki küresel hedefin İzmir veya Ege illeri için açıklanmış özel bir yatırım, teşvik ya da uygulama takvimine dönüştüğüne ilişkin bu haber hazırlanırken resmî bir duyuru bulunmuyor. Bölge açısından somut sonuçların değerlendirilebilmesi için enerji altyapısı yatırımları, yenilenebilir üretim, depolama kapasitesi ve sanayinin dönüşüm maliyetlerine ilişkin açıklamaların izlenmesi gerekiyor.
Kaynaklar: Reuters – COP31 host Turkey to push global electrification goal (10 Kasım 2026); COP31 Başkanlığı – 35’e 35 elektrifikasyon hedefi (9 Haziran 2026); Anadolu Ajansı – Elektrik dağıtım şebekelerine 2040’a kadar yatırım öngörüsü (9 Kasım 2026).