Bornova Belediyesi, geri dönüştürülebilir atıkları ekonomiye kazandırmak ve sokak atık toplayıcılarının çalışma koşullarını iyileştirmek amacıyla yeni bir model başlattı. Çevreci Atık Toplayıcıları Kooperatifi (ÇETOKoop) ile imzalanan iş birliği protokolünün ardından bağımsız sıfır atık toplayıcılarına eğitim verildi; ilçe genelinde mahalle bazlı atık toplama programı hazırlandı.
15 Kasım 2026 tarihli bilgilendirmeye göre uygulama, Bornova sınırları içinde oluşan kâğıt, karton, plastik ve metal gibi değerlendirilebilir ambalaj atıklarının evsel atıklardan ayrı toplanmasını hedefliyor. Bugüne kadar resmî bir statüsü bulunmadan çalışan sokak toplayıcılarının belediyenin atık yönetimi sistemine entegre edilmesiyle hem emekçilerin çalışma koşullarının iyileştirilmesi hem de daha düzenli bir geri dönüşüm ağı kurulması amaçlanıyor.
ÇETOKoop ile protokol imzalandı
Bornova Belediyesi ile ÇETOKoop arasında imzalanan iş birliği protokolü, bağımsız atık toplayıcılarının kurumsal bir yapı içinde çalışmasına yönelik ilk adımlardan biri olarak duyuruldu. Protokolün ardından kooperatif üyesi bağımsız sıfır atık toplayıcıları eğitim programına alındı. Çalışma, geri dönüştürülebilir ambalaj atıklarının kaynağında ayrıştırılması ve kayıtlı toplama sisteminin güçlendirilmesi hedefleriyle yürütülüyor.
Eğitimlerde iş güvenliği ve ayrıştırma öne çıktı
Bornova Belediyesi İklim Değişikliği ve Sıfır Atık Müdürü Fatma Mesutgil tarafından verilen eğitimde katılımcılara belediyenin kurum kültürü, vatandaşlarla iletişim kuralları, doğru atık ayrıştırma yöntemleri, iş sağlığı ve güvenliği ile atık yönetimi mevzuatı hakkında bilgi aktarıldı. Eğitimlerin sonunda ilçe genelinde mahalle bazında uygulanacak yeni toplama programının da netleştirildiği bildirildi.
Bu başlıklar, sokak toplayıcılarının yalnızca toplama faaliyetinde bulunmasını değil, vatandaşlarla iletişimden atıkların güvenli taşınmasına kadar sürecin belirli kurallar çerçevesinde yürütülmesini amaçlıyor. Özellikle kesici-delici atıklarla karşılaşma, ağır yük taşıma, trafik içinde çalışma ve atıkların uygun biçimde ayrıştırılması gibi konular iş güvenliği açısından önem taşıyor.
Projenin sosyal boyutu: Emekçilerin koşulları
Sokak toplayıcıları, geri dönüştürülebilir malzemelerin ekonomiye kazandırılmasında uzun süredir fiilen rol oynuyor. Ancak kayıt dışı ve güvencesiz çalışma koşulları; gelir belirsizliği, iş kazası riski, sosyal korumaya erişim ve toplum içindeki görünürlük gibi sorunları beraberinde getirebiliyor. Belediyenin açıkladığı model, bu emeği tanımlı bir sistem içinde görünür kılmayı ve çalışma koşullarını iyileştirmeyi hedefliyor.
Bornova Belediye Başkanı Ömer Eşki, atık toplayıcılarının kayıt altına alınarak kurumsal bir statü kazanmasının hem emekçilerin yaşam standartlarına hem de ilçenin kaynaklarının korunmasına katkı sunacağını belirtti. Eşki, daha temiz ve sürdürülebilir bir Bornova için dayanışma içinde çalışmayı sürdüreceklerini ifade etti.
Uygulamanın başarısı nasıl ölçülecek?
Yeni modelin kalıcı sonuç vermesi için katılımcı sayısı, mahalle bazlı toplama sıklığı, toplanan atık miktarı, geri kazanıma gönderilen malzeme oranı ve iş güvenliği uygulamalarının düzenli olarak izlenmesi gerekecek. Ayrıca kooperatif üyelerinin gelir ve çalışma koşullarına ilişkin ölçülebilir verilerin paylaşılması, projenin sosyal etkisinin değerlendirilmesini sağlayacak.
Belediye açıklamasında eğitim programı ve mahalle bazlı toplama planının hazırlandığı bildirildi; ancak sistemin kaç kişiyi kapsayacağına, uygulamanın takvimine ve hedeflenen yıllık atık miktarına ilişkin ayrıntılı sayısal veri paylaşılmadı. Bu bilgiler açıklandığında haber güncellenecek.
Kaynaklar
DHA – Bornova’da sokak atık toplayıcıları sisteme dahil oluyor · İlkses – Eğitim ve güvence desteği (15 Kasım 2026).