Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, 2027 yılında kreşlerin kamu ve özel sektör eliyle yaygınlaştırılması amacıyla ilk kez bir teşvik paketinin devreye alınacağını açıkladı. Duyuru, Bakanlığın 2027 yılı bütçesinin TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’ndaki görüşmeleri sırasında yapıldı. Açıklama, çocuk bakım hizmetlerine erişim ve çalışan ebeveynlerin bakım yükü bakımından yeni bir politika başlığını gündeme taşıdı.
Teşvik paketinin ayrıntıları henüz açıklanmadı
Bakan Göktaş, kreşlerin yaygınlaştırılması için 2027’de teşvik sistemi uygulanacağını söyledi ancak açıklama sırasında paketin toplam bütçesi, destekten yararlanacak kurumların niteliği, başvuru şartları, destek tutarı, ödeme biçimi ve uygulama takvimi hakkında ayrıntılı bir çerçeve paylaşılmadı. Bu nedenle duyuruyu yürürlüğe girmiş bir hibe programı veya başvuruları başlamış bir destek olarak değerlendirmek için henüz erken.
Bakanlığın paylaştığı mevcut kapasite verileri
Bakanın komisyon sunumunda verdiği bilgilere göre Aile Destek Merkezleri (ADEM) ve Sosyal Dayanışma Merkezleri (SODAM) bünyesinde 697 kreş ve oyun odası açıldı. Bakanlık denetimindeki 2 bin 291 çocuk bakım kuruluşundan 76 bin 422 çocuğun yararlandığı belirtildi. Bu sayılar Bakanlığın komisyon sunumunda açıkladığı verilerdir; kamu, özel sektör ve farklı statülerdeki kurumların dağılımı ile kapasite kullanım oranlarının ayrıca açıklanması, hizmete erişimin değerlendirilmesi açısından önemli olacak.
150 ve üzeri konut projelerine gündüz bakımevi şartı
Göktaş, 150 ve üzeri konut bulunan projelerde gündüz bakımevi açılmasını zorunlu hale getirdiklerini de ifade etti. Bu uygulamanın hangi projelere, hangi tarihten itibaren ve hangi teknik standartlarla uygulanacağına ilişkin ayrıntılar, ilgili mevzuat ve uygulama düzenlemeleri üzerinden takip edilmeli. Kreşlerin yalnızca sayısının artması değil; güvenli mekân, yeterli personel, nitelikli bakım, erişilebilir ücret ve denetim koşullarının sağlanması da belirleyici.
2027 bütçesinde kadınlara yönelik kaynak
Bakanın açıklamasına göre 2027 bütçesinde kadınların güçlenmesine ayrılan kaynak yüzde 73 artışla 11 milyar liraya yükseldi. Bakanlık sunumunda evde bakım, Sosyal ve Ekonomik Destek, koruyucu aile, doğum yardımları, ADEM ve SODAM projeleri ile çeşitli sosyal destekler dahil kadınlara yönelik toplam kaynağın 351 milyar 570 milyon lira olduğu belirtildi. Bu kalemlerin kapsamı farklı programları içerdiği için kreş teşvik paketiyle aynı bütçe başlığı gibi değerlendirilmemeli.
Kreş politikası neden önemli?
Uygun fiyatlı ve güvenilir çocuk bakım hizmetlerine erişim, özellikle kadınların çalışma hayatına katılımı, ailelerin bakım yükünün paylaşılması ve çocukların erken yaşta gelişim desteği alması açısından önemli. Kreş hizmetlerinin yalnızca özel sektör yatırımlarıyla yaygınlaştırılması, düşük gelirli aileler açısından erişilebilirlik sorununu çözmeyebilir. Bu nedenle teşvik paketinin kamusal kreş kapasitesi, belediyelerle işbirliği, ücret desteği, çalışan hakları ve denetim standartlarıyla nasıl ilişkilendirileceği yakından izlenmeli.
Önümüzdeki dönemde açıklanacak düzenlemenin, destek kapsamını ve koşullarını netleştirmesi bekleniyor. Başvuru takvimi veya destek miktarı açıklanmadan vatandaşların ya da işletmelerin başvuru yapabileceği yönünde bir bilgi bulunmuyor.
Kaynaklar: Anadolu Ajansı – Bakan Göktaş: Kreşlerin yaygınlaştırılması için 2027’de teşvik paketi · Ekonomim – Bakan Göktaş’ın bütçe sunumundaki açıklamalar
Haber: Yusuf Belek