Türkiye İstatistik Kurumunun (TÜİK) 11 Kasım 2026’da yayımladığı Eylül 2026 verilerine göre ticaret satış hacmi yıllık yüzde 5,6 azaldı. Aynı dönemde perakende satış hacmi yüzde 7,7 arttı. Aynı gün açıklanan Ciro Endeksleri bülteninde ise toplam cironun yıllık yüzde 28,5 yükseldiği bildirildi.
Ticaret satış hacminde yıllık gerileme
TÜİK’in Eylül 2026 Ticaret Satış Hacim Endeksi bülteninin öne çıkan sonucu, ticaret satış hacmindeki yıllık yüzde 5,6’lık düşüş oldu. Buna karşılık perakende satış hacmi yıllık bazda yüzde 7,7 artış gösterdi. Böylece ticaretin geneline ilişkin endeks ile perakende satışları aynı yönde hareket etmedi.
Bu ayrışma, ticaret faaliyetlerinin alt sektörler itibarıyla farklı bir görünüm sergilediğine işaret ediyor. Perakende satış hacmindeki artış, ticaretin bütününde aynı oranda genişleme yaşandığı anlamına gelmiyor.
Toplam ciro yıllık yüzde 28,5 arttı
TÜİK’in aynı tarihte yayımladığı Ciro Endeksleri bültenine göre toplam ciro Eylül 2026’da geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 28,5 yükseldi. Ciro, satışlardan elde edilen parasal tutarı gösterirken satış hacmi fiyat etkisinden arındırılmış miktar hareketini izlemeye yönelik farklı bir göstergedir.
Bu nedenle cirodaki artışın doğrudan aynı oranda daha fazla mal veya hizmet satıldığı şeklinde yorumlanmaması gerekiyor. Fiyat değişimleri, ciro endeksinin yıllık seyrinde önemli rol oynayabilir. Satış hacmi verisi ise ticari faaliyetin miktar yönünü değerlendirmek için ayrı okunmalı.
Veriler nasıl okunmalı?
Eylül verileri, ticaret satış hacminin genelinde yıllık daralmaya karşılık perakende satış hacminde artış olduğunu ortaya koyuyor. Toplam cironun yükselmesi ise parasal satış tutarlarının arttığını gösteriyor; ancak tek başına işletmelerin reel satışlarının veya kârlılığının aynı oranda arttığını kanıtlamıyor.
Ekonomik görünümü değerlendirirken satış hacmi ve ciro göstergelerinin birlikte, sektör ayrımları ve fiyat hareketleri dikkate alınarak ele alınması gerekiyor. TÜİK’in yayımladığı bültenler, Eylül dönemine ilişkin bu iki farklı ölçümü karşılaştırma olanağı sunuyor.
Resmî veri kaynakları
İzGündem’in notu: Haberde yer verilen oranlar TÜİK’in 11 Kasım 2026 tarihli bülten özetlerinde açıklanan yıllık değişimlerdir. Ciro ve satış hacmi farklı göstergeler olduğundan, oranlar birbirinin yerine kullanılmamalıdır.