İzmir Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Dairesi Başkanlığı, havaların soğumasıyla birlikte artabilecek baca yangınları, soba kaynaklı karbonmonoksit zehirlenmeleri ve elektrikli ısıtıcı yangınlarına karşı yurttaşları uyardı. Belediyenin 12 Kasım tarihli açıklamasında, 2024 yılından 2026 Kasım ayına kadar İzmir’de baca kaynaklı 115 yangın çıktığı bildirildi. Ev tipi bacaların yılda en az bir kez, yoğun kullanılan iş yeri bacalarının ise kullanım durumuna göre yılda dört kez temizletilmesi gerektiği vurgulandı.
İzmir’de üç yıla yaklaşan dönemde 115 baca yangını
İzmir Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Dairesi Başkanlığı Merkez Bölge İkinci Posta Gruplar Amiri Hüseyin Çağdaş Özbek, düzenli temizlenmeyen bacalarda biriken kurum ve yağ atıklarının kıvılcımla tutuşarak yangına neden olabileceğini belirtti. Açıklamada, 2024’ten Kasım 2026’ya kadar baca kaynaklı 115 yangın meydana geldiği bilgisi paylaşıldı.
Evlerde yılda en az bir, yoğun işletmelerde dört temizlik
İtfaiyenin uyarısına göre ev tipi bacaların yılda en az bir kez temizlenmesi gerekiyor. Kebapçı ve pideci gibi yoğun kullanılan işletmelerde ise baca temizliği yılda dört kez yapılmalı. Temizlik ve bakım aralığının kullanım yoğunluğuna göre belirlenmesi, baca içinde biriken kurum ve yağların yangına dönüşme riskini azaltmayı amaçlıyor.
Lodos karbonmonoksit zehirlenmesine yol açabilir
İtfaiye yetkilisi, lodoslu havalarda rüzgâr basıncının baca çekişini tersine çevirebildiğine dikkat çekti. Bu durumda duman ve karbonmonoksit gazı baca yoluyla dışarı atılamayıp yaşam alanlarına geri dönebiliyor. Karbonmonoksit renksiz ve kokusuz olduğu için fark edilmesi güç. Baş ağrısı, baş dönmesi, mide bulantısı ve halsizlik zehirlenmenin belirtileri arasında sayılıyor.
Zehirlenme şüphesi halinde ortamın hemen havalandırılması, kişilerin temiz havaya çıkarılması ve 112 Acil Çağrı Merkezi’nin aranması gerekiyor. İtfaiye, bacalarda uygun baca şapkası bulunmasının ve havalandırma menfezlerinin kapatılmamasının önemini de vurguladı.
Yanan sobanın bulunduğu odada uyumayın
Yetkililer, gece yatmadan hemen önce sobaya yakıt atılmaması ve yanan sobanın bulunduğu odada uyunmaması gerektiğini hatırlattı. Sobanın eksik yanması karbonmonoksit oluşumuna ve zehirlenmeye neden olabiliyor. Soba ve baca bağlantılarının güvenli olması, dumanın geri tepmesini önleyecek bakımın yapılması önem taşıyor.
Elektrikli ısıtıcılar üçlü priz ve uzatma kablosuyla kullanılmamalı
Elektrikli ısıtıcıların yüksek güç tükettiğine dikkat çeken itfaiye, bu cihazların üçlü priz veya uzatma kablosuyla çalıştırılmamasını, uygun kapasitedeki duvar prizine doğrudan bağlanmasını önerdi. Açıklamada, 2 bin wattın üzerindeki cihazların üçlü prizlerde kablo ısınmasına ve yalıtımın tutuşmasına yol açabileceği belirtildi. 20-30 yıllık veya daha eski elektrik tesisatlarının da yüksek güçlü cihazları taşıyamayabileceği ve kısa devre riski oluşturabileceği kaydedildi.
Kış öncesi kontrol listesi
- Ev bacalarını yılda en az bir kez temizletin; yoğun kullanılan iş yeri bacalarında temizlik sıklığını artırın.
- Lodoslu havalarda baca çekişini ve duman geri tepmesini kontrol edin; havalandırma menfezlerini kapatmayın.
- Yanan sobanın bulunduğu odada uyumayın; yatmadan hemen önce sobaya yakıt eklemeyin.
- Elektrikli ısıtıcıları üçlü priz ve uzatma kablosu yerine uygun kapasitedeki duvar prizine bağlayın.
- Karbonmonoksit dedektörü kullanın; zehirlenme şüphesinde temiz havaya çıkıp 112’yi arayın.
Kaynaklar: İzmir Büyükşehir Belediyesi – İtfaiyenin baca, soba ve ısıtıcı uyarısı (12 Kasım 2026)
Haber: Yusuf Belek