İzmir Büyükşehir Belediyesinin evlerden ambalaj atığı toplanmasını amaçlayan “Dönüşüme Evde Başla” projesi, Balçova’nın da katılmasıyla 10 ilçe ve 37 mahalleye ulaştı. 13 Kasım’da duyurulan üç yeni tesis yatırımıyla Menemen Seyrek ve Bornova’da ayrıştırma ile atıktan türetilmiş yakıt kapasitesinin artırılması hedefleniyor.
İzmir Büyükşehir Belediyesinin 9 Kasım 2026 tarihli açıklamasına göre 2025 yılında başlatılan uygulama, ilk aşamada altı ilçe ve sekiz mahallede yürütülüyordu. Son olarak Balçova’nın projeye dahil edilmesiyle uygulama alanı 10 ilçe ve 37 mahalleye genişledi.
Atıklar QR kodlu poşetlerle evlerden alınıyor
Proje kapsamında hanelere QR kod içeren mavi poşetler veriliyor. Görevli personel, belirlenen toplama günlerinde poşetleri evlerden teslim alıyor. Poşet üzerindeki kod sayesinde hane ve atık toplama kaydı eşleştiriliyor; toplanan ambalaj atıkları İzdönüşüm Ambalaj Atığı Toplama ve Ayrıştırma Tesisi’nde türlerine göre ayrıştırılıyor.
Belediye, poşetlere yalnızca ambalaj atığı bırakılması gerektiğini hatırlatıyor. Uygulama; evlerde atıkların kaynağında ayrıştırılmasını, geri kazanılabilir malzemenin evsel çöple karışmasının önlenmesini ve toplama sürecinin izlenebilir olmasını hedefliyor.
Hangi ilçelerde ve mahallelerde uygulanıyor?
Belediyenin duyurusunda uygulamanın sürdüğü mahalleler şöyle sıralandı:
- Karabağlar: Üçkuyular, Fahrettin Altay, Basın Sitesi.
- Bayraklı: R. Şevket İnce, Körfez, Tepekule, 75. Yıl, Manavkuyu.
- Konak: Kültür, Alsancak.
- Menderes: Hürriyet.
- Bornova: İnönü, Kazım Dirik, Atatürk, Evka 3, Ergene, Evka 4, Erzene.
- Narlıdere: Sahil Evleri, Yenikale, Ilıca.
- Buca: Yiğitler.
- Karşıyaka: Mavişehir, Atakent, Mustafa Kemal, Yalı, Bostanlı, Bahçelievler, İnönü, Donanmacı, Aksoy.
- Balçova: Onur, Korutürk, Eğitim.
- Güzelbahçe: Maltepe, Siteler, Yalı.
Belediye açıklamasında Balçova’nın katılımıyla toplam 10 ilçe ve 37 mahalleye ulaşıldığı belirtiliyor. Mahalle bazındaki uygulama günleri ve poşet teslim koşulları için yurttaşların belediyenin güncel bilgilendirmesini takip etmesi gerekiyor.
Mahalle muhtarları ve yurttaşlardan geri bildirim
Balçova Korutürk Mahallesi Muhtarı Birnur Özsucu, uygulamaya ilişkin olumlu geri dönüşler aldıklarını belirtti. Eğitim Mahallesi Muhtarı Sami Koçyiğit de atıkların evlerden ayrı toplanmasının çevre ve ekonomi açısından önemli olduğunu ifade etti.
Narlıdere Ilıca Mahallesi Muhtarı Neval Çelebi, kendi mahallesinde 4 bin hanenin 3 bininin projeye katıldığını söyledi. Bu oran muhtarın belediye açıklamasında aktarılan beyanına dayanıyor; belediye duyurusunda tüm proje alanını kapsayan toplam katılım veya toplanan atık miktarı paylaşılmadı.
Üç yeni tesisle ayrıştırma ve alternatif yakıt kapasitesi artacak
İzmir Büyükşehir Belediyesi, 13 Kasım 2026 tarihli yeni açıklamasında geri dönüşüm altyapısını güçlendirmek üzere üç tesis için kurulum çalışmalarının başladığını duyurdu. Belediye iştiraki İZDOĞA tarafından yürütülen yatırım kapsamında Menemen Seyrek’te bir ambalaj atığı toplama-ayırma tesisi ile bir atıktan türetilmiş yakıt tesisi, Bornova’da ise ikinci bir atıktan türetilmiş yakıt tesisi kurulacak. Bu yatırımlar, evlerden toplanan ambalaj atıklarının ayrıştırılmasından geri dönüşüme uygun olmayan atıkların alternatif yakıta dönüştürülmesine uzanan daha geniş bir altyapı planının parçası.
Menemen Seyrek’teki toplama ve ayırma tesisinin zemin etüdü tamamlandı; tesiste kullanılacak yapay zekâ ve optik sensör destekli ayrıştırma makinelerinin üretimine başlandı. Yerli yazılım ve otomasyon sistemleriyle ambalaj atıklarının türlerine göre tanınması, sınıflandırılması ve ayrılması hedefleniyor. Belediyenin verdiği kapasite bilgisine göre tesis, yaklaşık 60 bin hanede bir günde oluşan ambalaj atığı miktarına eşdeğer atığı günlük olarak işleyebilecek.
Menemen Seyrek ve Bornova’da kurulacak iki atıktan türetilmiş yakıt tesisinde ise geri dönüşüme uygun olmayan, ancak yakıt olarak değerlendirilebilecek atıkların işlenerek sanayide kullanılabilecek alternatif yakıta dönüştürülmesi planlanıyor. Tesislerin çatılarında güneş enerjisi sistemleri kurulması da hedefleniyor. Belediye, yatırımlarla depolamaya gönderilen atık miktarının azaltılmasını ve kaynakların daha verimli kullanılmasını amaçlıyor.
Bu tesisler henüz faaliyete geçmiş değil; belediyenin açıklaması kurulum sürecinin başladığını bildiriyor. Kapasite ve teknoloji bilgileri belediye tarafından açıklanan proje hedefleridir; tesisler devreye alındığında gerçekleşen günlük işleme miktarının ayrıca izlenmesi gerekecek.
Projenin etkisi hangi verilerle ölçülecek?
Projenin çevresel ve ekonomik etkisinin değerlendirilebilmesi için toplanan ambalaj atığı miktarı, geri kazanıma gönderilen malzemenin oranı, hanelerin katılım düzeyi ve toplama maliyetleri gibi verilerin düzenli açıklanması önem taşıyor. 9 Kasım tarihli duyuruda bu göstergelere ilişkin kent geneli toplam rakam verilmedi.
Uygulamanın yeni mahallelere yayılması, atık yönetiminde kaynağında ayrıştırma yaklaşımının genişlemesi bakımından dikkat çekiyor. Projenin uzun vadeli başarısı ise yalnızca kapsanan mahalle sayısıyla değil, gerçekten geri kazanıma giren atık miktarı ve yurttaşların düzenli katılımıyla ölçülebilecek.
Kaynak: İzmir Büyükşehir Belediyesi – İzmir’de geri dönüşüm ağı büyüyor (9 Kasım 2026).