İzmir Büyükşehir Belediyesi ana hizmet binasıFotoğraf: MEOGLOBAL / Wikimedia Commons. Kamu malı (Public Domain). Temsilî kurum fotoğrafı.

İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin geçmiş dönem ihale süreçleri, Cafer Mahiroğlu hakkında yürütülen soruşturmanın ikinci dalga operasyonuyla yeniden gündeme geldi. İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının yürüttüğü rüşvet, ihaleye fesat karıştırma ve suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama soruşturması kapsamında 10 Kasım’da İzmir’in de aralarında bulunduğu dört ilde eş zamanlı operasyon düzenlendi. Sekiz kişi hakkında gözaltı talimatı verilirken yedi kişi gözaltına alındı; bir kişinin yakalanması için çalışmaların sürdüğü bildirildi.

İzmir’de eski ve mevcut belediye personeli de gözaltında

Anadolu Ajansının savcılık açıklamasına dayandırdığı habere göre gözaltına alınanlar arasında eski İzmir Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreteri Ramazan Tezcan, eski Makine İkmal Daire Başkanı Haluk Harun Tuzsuzoğlu ve dairede kontrolör olarak görev yapan Mehmet Meral bulunuyor. Ayrıca BUSTECH şirketinde proje yöneticisi olduğu belirtilen Murat Topuz, şirket çalışanı Filiz Bulut, iş insanı İbrahim Seyfittinoğlu ve eski belediye personeli İbrahim Tuncol da gözaltına alınan isimler arasında sayıldı. Sekizinci şüpheli Emre Kaya’nın adresinde bulunamadığı aktarıldı.

Soruşturmanın odağında BUSTECH ve belediye ihaleleri var

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının açıklamasında, 2021 yılında İzmir’de kurulduğu belirtilen BUSTECH Araç Bakım Onarım Hizmetleri AŞ üzerinden İzmir Büyükşehir Belediyesinden araç bakım-onarım, temizlik işleri ve maske alımı ihaleleri alındığı iddia edildi. Savcılık, şirket ve ilişkili hesaplar üzerinden yapılan para hareketlerinin, ihaleler ve hakediş ödemeleriyle bağlantılı olarak incelendiğini bildirdi.

Savcılık açıklamasında gizli tanık ve etkin pişmanlık beyanları ile MASAK verilerinin birlikte değerlendirildiği; ihale ve hakediş süreçlerinde sorumlulara elden Türk lirası ve döviz cinsinden rüşvet verildiği yönünde tespitler bulunduğu öne sürüldü. Bu anlatımlar soruşturma makamlarının iddialarıdır; haklarında işlem yapılan kişiler bakımından suçluluk hükmü anlamına gelmez.

Savcılık açıklamasında dikkat çeken para trafiği iddiaları

AA’nın aktardığı savcılık açıklamasında, ihale süreçleriyle bağlantılı olarak 14 milyon 464 bin lira tutarında kayıtsız rüşvet ödemesi yapıldığı iddiasına yer verildi. İlgili şirket üzerinden alınan işlerde ihale bedellerinin üzerinde ödemeler gerçekleştirildiği ve elde edilen gelirlerin ilişkili şirketlere aktarıldığı ileri sürüldü.

Aynı açıklamada, şüphelinin ortak veya yönetici sıfatıyla ilişkili olduğu şirketlerin toplam işlem hacminin 30 milyar 352 milyon 37 bin 389 lira 15 kuruş olduğu; şahsi banka hesaplarında ise 459 ayrı işlemle yaklaşık 1 milyar 62 milyon lira para girişi, 564 ayrı işlemle yaklaşık 1 milyar 118 milyon lira para çıkışı tespit edildiği bildirildi. Bu rakamlar soruşturma dosyasında incelendiği belirtilen toplam işlem hacimleri ve hesap hareketleridir; tek başına suç geliri veya kesinleşmiş zarar olarak yorumlanmamalıdır.

İlk dalgada beş tutuklama, ikinci dalgada yedi gözaltı

Savcılık açıklamasına göre soruşturmanın ilk dalgasında 13 kişi gözaltına alınmış, bunlardan beşi tutuklanmıştı. 10 Kasım’daki ikinci dalgada ise dört ilde yürütülen eş zamanlı operasyonlarda yedi kişi gözaltına alındı. Şüphelilerin adli işlemlerinin ardından hangi kararlarla karşılaşacağı ve soruşturmanın yeni isimlere uzanıp uzanmayacağı henüz netleşmiş değil.

İzmir kamuoyunun yanıt beklediği sorular

Soruşturmanın İzmir ayağında belediye ihalelerinin hangi dönemleri kapsadığı, ihalelerin rekabet koşullarında yapılıp yapılmadığı, denetim ve kabul süreçlerinin nasıl işletildiği, kamu zararının bulunup bulunmadığı ve varsa sorumluluk zincirinin hangi görevleri kapsadığı açıklığa kavuşmayı bekliyor. İhale dokümanları, sözleşmeler, hakedişler ve denetim raporlarının kamuoyuna açıklanması, iddiaların bağımsız biçimde değerlendirilmesi açısından önem taşıyor.

İzmir Büyükşehir Belediyesi ve adı geçen kişilerden gelecek açıklamalar da haberin güncellenmesi açısından izlenecek. Soruşturma devam ederken iddiaları kesinleşmiş yargı kararı gibi sunmamak, ancak kamu kaynaklarının kullanımına ilişkin soruları da geri plana itmemek gerekiyor.

Kaynaklar: Anadolu Ajansı – ikinci dalga operasyonda 7 gözaltı; Cumhuriyet – gözaltı talimatı verilen isimler; Gazetem İzmir – operasyonun İzmir ayağı.