CHP’nin Aliağa HABAŞ Demir Çelik tesislerindeki patlamaya ilişkin hazırladığı rapor, facianın yalnızca 9 Kasım’da yaşanan patlama anıyla açıklanamayacağını savunuyor. Raporda 2018’deki patlamalardan 2019’da yaklaşık 80 ton sıvı çeliğin dökülmesine, 21 Ekim ve 5 Kasım 2026’daki işçi ölümlerinden şirketin kendi sürdürülebilirlik raporundaki kaza verilerine kadar uzanan bir geçmiş sıralanıyor. CHP heyeti; vinç ve taşıyıcı sistemin durumu, doğal gaz ve oksijen hatlarının güvenliği, bakım prosedürleri, taşeron işçilerin koşulları, kamu denetimleri, ailelerin bilgilendirilmesi ve üretimin durdurulması süreçlerinin birlikte araştırılmasını istiyor.
İzmir’in Aliağa ilçesindeki HABAŞ Demir Çelik tesislerinde 9 Kasım 2026’da meydana gelen patlama ve yangına ilişkin Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) heyetinin hazırladığı rapor, 11 Kasım’da parti yönetimine sunuldu ve kamuoyuyla paylaşıldı. CHP Grup Başkanvekili ve Balıkesir Milletvekili Serkan Sarı başkanlığındaki heyet, olayın ardından bölgede incelemelerde bulundu; yaralı işçileri ve yakınlarını ziyaret etti, hayatını kaybeden işçilerin cenaze törenlerine katıldı ve tesis önünde açıklamalar yaptı.
Heyette CHP Adana Milletvekili Müzeyyen Şevkin, CHP Yüksek Disiplin Kurulu Başkanı ve İzmir Milletvekili Mahir Polat, CHP İzmir İl Başkanı Utku Gümrükçü ve CHP Aliağa İlçe Başkanı Engin Gündüz de yer aldı. Rapor, heyetin saha çalışmaları, görüşmeler, kendilerine iletilen belgeler ve kamuoyuna yansıyan açıklamaların değerlendirilmesiyle hazırlandı. CHP, çalışmanın odağını ailelerle dayanışma, işçilerin yaşamını yitirmesine yol açan sürecin bütün yönleriyle araştırılması ve hem işverenin hem kamu otoritesinin sorumluluklarının ortaya çıkarılması olarak tanımladı.
Heyetin raporunda ilk saha bilgilerine de yer veriliyor. CHP Aliağa İlçe Başkanı Engin Gündüz ile yapılan ilk görüşmede, olay sırasında bir vardiyada yaklaşık 150 kişinin çalıştığı, enkaz altında yaklaşık 10 işçinin bulunduğunun söylendiği, kurtarma çalışmalarının sürdüğü ve ilk saatlerde net bilgi alınamadığı aktarılıyor. Bu rakamlar raporda heyete iletilen ilk saha bilgileri olarak kaydediliyor; kesin personel ve kurtarma verisi olarak değerlendirilmemeli. Heyet ayrıca yaralı işçileri hastanelerde ziyaret ederek sağlık görevlilerinden bilgi aldığını, İzmir Atatürk Şehir Hastanesi’nde tedavi gören işçilerle ve yakınlarıyla dayanışma kurduğunu, hayatını kaybedenlerin cenaze törenlerine katıldığını belirtiyor.
Raporun saha çalışması bölümünde CHP heyetinin tesis önündeki ilk açıklamasında, tedbirsizliğin bedelini emekçilerin ödediği ve olayın önlenebilir olduğu görüşünü dile getirdiği belirtiliyor. Heyet, bakanların olaydan sonra tesise gelmesinin işçiler hayattayken yapılması gereken denetimlerin ve alınması gereken önlemlerin yerini tutmayacağını savunuyor. Çalışma, Sağlık ve Enerji bakanları, vali ve Cumhurbaşkanı tarafından kamuoyuna farklı bilgiler verildiği belirtilerek teknik nedenlerin yanı sıra can kaybı ve yaralı sayılarındaki açıklama farklılıklarının da açıklığa kavuşturulması isteniyor.
Raporun merkezinde tek bir gün değil, yıllara yayılan kaza geçmişi var
CHP raporu, 9 Kasım’daki patlamayı tesiste daha önce yaşanan olaylardan bağımsız değerlendirmiyor. Raporda 2018 yılında yaşanan patlamalara, 2019’da yaklaşık 80 ton sıvı çeliğin dökülmesine, yüksekten düşme ve ağır ekipman kaynaklı ölümlere işaret ediliyor. Ayrıca şirket kurucusunun 1987’de aynı yerleşkede bir iş kazasında yaşamını yitirdiği bilgisi ve 2017’deki bir patlamaya ilişkin mahkûmiyet haberi de geçmişteki iş güvenliği sorunlarının araştırılması gereken parçaları olarak anılıyor.
Bu olayların her birinin koşulları ve hukuki sonuçları birbirinden farklı. CHP’nin rapordaki temel sorusu, geçmişte yaşanan olaylardan sonra hangi somut derslerin çıkarıldığı, risk değerlendirmelerinin nasıl güncellendiği ve alınan önlemlerin sahada gerçekten uygulanıp uygulanmadığı. Heyet, tehlikelerin tekrar etmesinin önleyici iş güvenliği sisteminin etkinliğinin sorgulanmasını gerektirdiğini savunuyor.
Patlamadan önce aynı tesiste iki işçi daha hayatını kaybetti
Raporun kronolojisinde 2026 yılının ekim ve kasım aylarında yaşanan iki ölüm özellikle öne çıkıyor. CHP’nin aktardığı bilgilere göre Hakan Doğan 21 Ekim 2026’da, 20 yaşındaki Eyüp Eğinli ise 5 Kasım 2026’da aynı tesiste yaşamını yitirdi. Eğinli’nin ölümünden yalnızca dört gün sonra, 9 Kasım’da büyük patlama meydana geldi.
Heyet, önceki iki ölümün ardından işyerindeki çalışma düzeninin ve güvenlik tedbirlerinin yeniden değerlendirilip değerlendirilmediğinin açıklanmasını istiyor. Hangi risklerin tespit edildiği, hangi önlemlerin alındığı, eksikliklerin giderilip giderilmediği ve bu işlemlerin kim tarafından denetlendiği raporun yanıt bekleyen temel soruları arasında.
“Bir işçinin ölümü, bütün çalışma düzeninin yeniden incelenmesi için yeterli olmalıydı.”
CHP, 11 Kasım tarihli raporunda 9 Kasım’daki patlamada hayatını kaybedenlerin sayısını 18 olarak aktarırken, aynı tesiste 21 Ekim ve 5 Kasım’da yaşanan iki ölümü de ekleyerek üç haftadan kısa sürede 20 işçinin yaşamını yitirdiğine dikkat çekti. Ancak 12 Kasım’da yayımlanan sonraki haberlerde, patlamada ağır yaralanan Abdullah Kılınç’ın 11 Kasım’da yaşamını yitirmesiyle patlamaya bağlı can kaybının 19’a yükseldiği bildirildi. Bu nedenle raporun yayımlandığı tarihteki sayı ile daha sonraki güncellemeler birbirinden ayrılmalı; güncel toplam, yeni resmî açıklamalarla teyit edilmelidir.
Şirketin sürdürülebilirlik raporundaki veriler: Kayıp günlü kazalar 147’den 229’a çıktı
CHP heyetinin raporunda dikkat çekilen başlıklardan biri, HABAŞ’ın 2025 Sürdürülebilirlik Raporu’nda yer alan iş kazası istatistikleri. CHP’nin aktardığı toplam verilere göre, kayıp günlü iş kazaları 2024’te 147 iken 2025’te 229’a yükseldi. Böylece yıllık artış yüzde 55,8 oldu.
- Toplam kayıp günlü iş kazaları: 2024’te 147, 2025’te 229.
- Şirket çalışanları: 2024’te 109, 2025’te 146.
- Alt işveren/taşeron çalışanları: 2024’te 38, 2025’te 83.
- Alt işveren çalışanlarındaki artış: yüzde 118,4.
- Çalışma saatine göre kaza sıklığı: Raporda alt işveren çalışanları için şirket çalışanlarına kıyasla yaklaşık 1,8 kat daha yüksek olduğu belirtiliyor.
Bu veriler, taşeron çalışanların iş güvenliği koşullarının ayrıca incelenmesini gerektiren bir tabloya işaret ediyor. CHP, şirket çalışanları ile alt işveren çalışanları arasındaki farkın işlerin niteliği, eğitim, gözetim, personel yeterliliği veya başka etkenlerle ilişkili olup olmadığının araştırılmasını istiyor. İş organizasyonunun sözleşmelerle farklı şirketlere dağıtılmış olması, sahadaki güvenliğin kim tarafından ve nasıl sağlandığı sorusunu ortadan kaldırmıyor.
Raporun aktardığı sayılar, kazaların nedenini tek başına kanıtlamıyor. Kaza sınıflandırmasının, çalışan gruplarının, çalışma saatlerinin ve hesaplama yönteminin şirketin orijinal sürdürülebilirlik raporundan kontrol edilmesi gerekiyor. HABAŞ’ın aynı raporda belirttiği önlemler, eğitim verileri ve kaza artışına ilişkin açıklamaları da birlikte değerlendirilmelidir. CHP’nin itirazı, eğitim ve toplantı sayılarının tek başına güvenli çalışma koşullarının sağlandığını göstermeyeceği; asıl ölçütün kazaların ve risklerin gerçekten azaltılması olduğu yönünde.
Patlamanın nasıl meydana geldiğine ilişkin farklı anlatımlar var
CHP raporunun teknik bölümünde, patlamanın oluş şekline ilişkin kamuoyuna yansıyan farklı açıklamalar karşılaştırılıyor. İzmir Valiliği’nin ilk anlatımında sıvı çelik dökümü sırasında tavan vincinin koparak ark ocağına düştüğü bilgisi yer aldı. İş güvenliği uzmanlarının aktardığı çalışan anlatımlarında, potayı indiren vincin doğal gaz borusuna çarptığı öne sürüldü. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın açıklaması da sıvı çelik dökümü sırasında yaşanan patlamaya işaret etti.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, bakım sırasında düşen bir malzemenin doğal gaz ve oksijen borularını kopardığını söyledi. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar ise elektrik ark ocağının iki haftada bir yapılan rutin bakımı sırasında vincin çöktüğünü ifade etti. CHP raporunda, şirkete atfedilen anlatımın ise planlı bakım ve kazan değişimi sırasında olayın meydana geldiği yönünde olduğu belirtildi.
CHP heyeti, vinçle ilgili son bakımın hangi tarihte yapıldığının, bakımın kapsamının ve kontrol kayıtlarının açıklanmasını da istiyor. Olay bakım sırasında gerçekleştiyse çalışma başlamadan önce hangi önlemlerin alındığı, doğal gaz hattının neden kesilmediği veya güvenli biçimde izole edilmediği, vinçte düşme ya da raydan çıkma riskine karşı hangi teknik tedbirlerin uygulandığı soruşturulmalı. Bu soruların yanıtı bakım emirleri, iş izin formları, enerji izolasyon kayıtları, periyodik kontrol belgeleri ve çalışan ifadeleriyle ortaya konulmalı.
Bu farklı anlatımların ortak ve kesin bir teknik olay zincirinde buluşturulması gerekiyor. CHP raporuna göre kamuoyuna yansıyan ilk bilgiler, bakım sırasında tavan vincinin düşerek ark ocağına ve çevresindeki ekipmanlara zarar verdiği, bu sırada doğal gaz ve oksijen hatlarının da hasar gördüğü ihtimalini gündeme getiriyor. Olası zincir; vincin veya taşıyıcı sistemin düşmesi, gaz ve oksijen hatlarının zarar görmesi, doğal gaz kaçağı, yanıcı gazın bir ateşleme kaynağıyla karşılaşması ve patlama/yangın şeklinde tarif ediliyor. Ancak rapor, vincin neden düştüğünün, gaz hatlarının hangi noktadan ve nasıl hasar gördüğünün, tutuşmanın hangi koşullarda gerçekleştiğinin kesinleşmiş teknik bulgularla ortaya konulmadığını özellikle belirtiyor. Dolayısıyla bu olasılık, kesin neden olarak sunulmamalı.
Patlamanın gerçek nedeni, bağımsız bilirkişi incelemesi, teknik kayıtlar, saha incelemesi ve adli soruşturma sonucunda belirlenmeli.
Vinç rayını taşıyan kolonun söküldüğü iddiası da araştırılsın
Raporun teknik soru başlıklarından biri, vinç raylarını taşıyan ana ayak veya kolonlardan birinin, vincin altında çalışan iş makinelerinin manevra alanını genişletmek amacıyla söküldüğü ve zaman içinde oluşan deformasyon nedeniyle vincin raydan çıkarak düştüğü yönündeki iddia. CHP, bu iddianın doğru olup olmadığının; tesisin statik projesinde veya taşıyıcı sisteminde mevzuata aykırı bir müdahale bulunup bulunmadığının araştırılmasını istiyor.
Bu iddia raporda kesinleşmiş bir tespit olarak değil, soruşturulması gereken bir olasılık ve iddia olarak yer alıyor. Taşıyıcı sistemin projeleri, geçmiş tadilatlar, mühendislik hesapları, bakım kayıtları, vinç raylarının ölçüm ve kontrol belgeleri ile varsa değişiklik onayları incelenmeden bu konuda kesin hüküm kurulamaz. Özellikle kolon veya taşıyıcı elemanlara müdahale edildiği iddiası, bağımsız statik ve makine mühendisliği incelemesi gerektiriyor.
Bakım öncesinde hangi güvenlik adımları uygulanmalıydı?
CHP raporunun “Teknik Değerlendirme, Önleyici Tedbirler ve Araştırılması Gereken Sorular” bölümünde, yüksek riskli bir sanayi tesisinde bakım çalışmaları öncesinde uygulanması gereken temel önlemler sıralanıyor. Bu çerçevede vinç, ark ocağı, doğal gaz ve oksijen hatlarını birlikte kapsayan ayrıntılı risk analizi yapılması gerektiği belirtiliyor.
- Risk analizi: Vinç, ark ocağı, doğal gaz ve oksijen hatlarını kapsayan ayrıntılı risk değerlendirmesi yapılmalı; bakım sırasında ortaya çıkabilecek tehlikeler önceden belirlenmeliydi.
- Enerji izolasyonu: Doğal gaz ve oksijen hatları güvenli biçimde kapatılmalı, basınçları düşürülmeli ve izolasyonun gerçekten sağlandığı doğrulanmalıydı.
- LOTO sistemi: Elektrik, gaz ve diğer enerji kaynakları kilitleme-etiketleme (Lockout/Tagout) yöntemiyle güvence altına alınmalıydı.
- Vinç kontrolleri: Vincin taşıma kapasitesi, frenleri, halatları, kancaları, bağlantıları ve taşıyıcı konstrüksiyonu kontrol edilmeliydi.
Bu tedbirlerin yalnızca prosedürlerde yazılı olması yeterli değil. Bakım başlamadan önce kimin hangi kontrolü yaptığı, enerji izolasyonunu kimin doğruladığı, vinç ve taşıyıcı sistemin hangi belgelerle güvenli kabul edildiği, çalışma alanının nasıl sınırlandırıldığı ve sorumlu mühendislerin hangi onayları verdiği kayıtlar üzerinden incelenmeli. Raporda istenen bağımsız teknik inceleme, bu kayıtların olay yeri bulgularıyla karşılaştırılmasını da kapsamalı.
Sorumluluk yalnızca sahadaki işçiye veya vinç operatörüne indirgenemez
CHP, patlamanın nedenlerinin bağımsız teknik incelemeyle belirlenmesini isterken, soruşturmanın yalnızca olay anında sahada bulunan çalışanlarla sınırlandırılmasına karşı çıkıyor. Raporda bakım bütçesi, ekipmanların yenilenmesi, üretim takvimi, personel sayısı ve taşeron çalışma düzeni gibi kararların yönetim kademelerinde alındığı hatırlatılıyor.
Bu nedenle araştırmanın; bakım ve onarım bütçelerinin yeterliliğini, ekipmanların yenilenme ve periyodik kontrol süreçlerini, bakım kayıtlarını, personel ve teknik uzman sayısını, vardiya düzenini, üretim baskısını ve taşeron iş organizasyonunu da kapsaması isteniyor. Yönetim kararlarının sahadaki işçilerin çalışma koşullarına nasıl yansıdığı, tehlike bildirimlerinin yönetime ulaşıp ulaşmadığı ve gerekli önlemlerin zamanında alınıp alınmadığı belirlenmeli.
“Araştırılması gereken kararlar, vinç operatörünün bulunduğu kabinle sınırlı değildir.”
Raporda şirket sahibi Mehmet Rüştü Başaran’ın da aralarında bulunduğu yöneticilerin gözaltına alınması, soruşturmanın yönetim kademelerine uzanması bakımından önemli bir gelişme olarak değerlendiriliyor. Bununla birlikte CHP, gözaltı işlemlerinin bütün sorumlulukların ortaya çıkarıldığı anlamına gelmediğini vurguluyor. Gözaltı veya tutuklama bir mahkûmiyet hükmü değildir; kişilerin hukuki sorumluluğu deliller ve yargılama sonucunda belirlenir.
Kamu denetimi: “Denetim yapıldı” demek yeterli mi?
Raporun önemli bir bölümü, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın denetim sorumluluğuna ayrılıyor. Bakan Vedat Işıkhan’ın işletmenin denetlendiği ve müfettişlerin ciddi bir sorun tespit etmediği yönündeki açıklaması CHP tarafından eleştiriliyor. Heyete göre asıl soru yalnızca denetim yapılıp yapılmadığı değil; gerçek risklerin görülüp görülmediği, tespit edilen eksikliklerin giderilmesinin takip edilip edilmediği ve gerekli durumlarda caydırıcı müdahale uygulanıp uygulanmadığı.
CHP, HABAŞ’a ilişkin denetim raporlarının, yaptırım kararlarının ve eksikliklerin kapatıldığına dair kayıtların açıklanmasını istiyor. Denetimlerin hangi tarihlerde, hangi bölümlerde ve hangi kapsamda yapıldığı; önceki işçi ölümlerinden sonra yeni denetim gerçekleştirilip gerçekleştirilmediği; taşeron çalışanların koşullarının ayrıca incelenip incelenmediği de yanıt bekleyen sorular arasında.
Rapor, Soma ve Amasra maden facialarının ardından yetkililer tarafından yapılan “mevzuata aykırılık tespit edilmedi” veya “ciddi sorun görülmedi” türündeki açıklamalarla HABAŞ sonrasındaki açıklamalar arasında benzerlik kuruyor. CHP, bu yaklaşımı siyasi ve kurumsal bir hesap verme sorunu olarak değerlendiriyor. Heyete göre patlama sonrasında müfettiş görevlendirilmesi, arama kurtarma ve sağlık hizmetlerinin yürütülmesi devletin görevi; ancak bunların yerine getirilmesi, facia öncesindeki önleyici denetimin hesabını verme yükümlülüğünü ortadan kaldırmıyor.
CHP ayrıca denetim görevini yerine getirmediği belirlenen kamu görevlilerinin de soruşturma kapsamında ele alınmasını istiyor. İşverenin sorumluluğunun kamu otoritesinin denetim sorumluluğunu ortadan kaldırmadığı; iki alanın birbirinden bağımsız biçimde incelenmesi gerektiği vurgulanıyor.
Taşeron işçiler, işten çıkarılma korkusu ve sendikaların rolü
CHP raporunda, alt işveren çalışanlarının kayıp günlü kaza sayısındaki yüzde 118,4’lük artış ve çalışma saatine göre kaza sıklığının şirket çalışanlarına kıyasla yaklaşık 1,8 kat yüksek olması, taşeron çalışma düzeninin ayrıntılı incelenmesi gerektiğinin gerekçeleri arasında gösteriliyor. Rapor, bu farkın işlerin niteliği, eğitim, gözetim, personel yeterliliği veya başka etkenlerden kaynaklanıp kaynaklanmadığının araştırılmasını istiyor.
Heyet, kıdemli çalışanların işten çıkarılarak daha düşük ücretlerle yeniden işe alındığı yönündeki işçi anlatımlarının da incelenmesini talep ediyor. İşten çıkarılma korkusu nedeniyle iş sağlığı ve güvenliği eksikliklerinin bildirilmediğine ilişkin aile anlatımları raporda ayrıca yer alıyor. Bu iddiaların doğrulanması için işçi ifadeleri, geçmiş şikâyetler, iş kazası bildirimleri, işten çıkış ve yeniden işe giriş kayıtları ile ücret bilgileri karşılaştırılmalı.
Rapora göre bir işçi tehlikeyi bildirdiğinde gelirini veya işini kaybetme endişesi taşıyorsa, güvenlik sorunları kayıt dışı kalabilir. Bu nedenle çalışanların tehlikeleri güvenle bildirebildiği, bildirimlerin karşılıksız bırakılmadığı ve işçi temsilcilerinin incelemelere katılabildiği bir sistem kurulması gerekiyor. CHP, sendikaların görevini yalnızca ücret pazarlığıyla sınırlı görmeyerek yaşam hakkının korunmasını da sendikal mücadelenin merkezinde ele alıyor.
Patlamanın ardından üretim ve ek vardiya sürdü mü?
Raporun 6.6 numaralı değerlendirmesinde, aileler yakınlarının cenazelerini teşhis etmeye çalışırken tesiste üretimin ve ek vardiyanın sürdüğüne ilişkin açıklamalar ciddi bir inceleme başlığı olarak gösteriliyor. Daha sonra üretimin durdurulduğunun bildirilmesinin, patlama ile durdurma kararı arasındaki zaman diliminde hangi faaliyetlerin yürütüldüğünün açıklanması ihtiyacını ortadan kaldırmadığı belirtiliyor.
CHP, üretimin durdurulması kararının hangi saatte alındığının, hangi bölümleri kapsadığının ve sahada nasıl uygulandığının ortaya konulmasını istiyor. Vardiya çizelgeleri, üretim kayıtları, tesis içi talimatlar ve çalışan ifadeleri bu iddianın aydınlatılması açısından önem taşıyor.
Raporda, can güvenliği sağlanmadan riskli faaliyetlerin sürdürülmemesi gerektiği vurgulanıyor. Ancak güvenlik tedbirlerinin ekonomik yükünün işçilere bırakılmaması; üretimin durması veya riskli bölümlerin kapatılması nedeniyle ücret kesintisi yapılmaması, sosyal hakların korunması ve çalışanların işten çıkarılmaması talep ediliyor. CHP, üretim güvenliği ile ücret güvencesinin birlikte ele alınması gerektiğini savunuyor.
Ailelerin bilgi alma, hukuki ve sosyal destek ihtiyacı
Rapor, facianın insani boyutunu yalnızca can kayıpları ve yaralı sayısıyla sınırlamıyor. Yakınlarının durumunu öğrenmek için belirsizlik içinde bekleyen ailelere düzenli, doğru ve sorumlu bir muhatap üzerinden bilgi verilmesi gerektiği belirtiliyor. Hastaneler, şirket, kolluk birimleri ve adli makamlar arasındaki bilgilendirme zincirinin incelenmesi; gecikme yaşandıysa nedeninin belirlenmesi isteniyor.
CHP heyeti, yaralıların tedavi ve iyileşme sürecinin yanı sıra ailelerin maddi, hukuki ve sosyal ihtiyaçlarının da güvence altına alınması gerektiğini ifade ediyor. Ailelerin süreç boyunca yalnız bırakılmaması, doğru bilgiye zamanında ulaşabilmesi ve ihtiyaç duydukları destek mekanizmalarına erişebilmesi raporun talepleri arasında.
Bakan Işıkhan’a istifa çağrısı ve Meclis denetimi talebi
CHP heyeti, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan’a istifa çağrısı yapıyor. Bu çağrı, Bakanlığın işçilerin hayatını korumakla yükümlü denetim sisteminin siyasi sorumluluğunu taşıdığı görüşüne dayanıyor. Raporda, Cumhurbaşkanının da yürütmenin başı olarak iş güvenliği politikasının sonuçları konusunda hesap vermesi gerektiği savunuluyor.
Heyetin temel siyasi itirazı, devletin sorumluluğunun facia sonrasında olay yerine bakan göndermek, arama kurtarma çalışmalarını yürütmek, yaralıları tedavi ettirmek ve soruşturma başlatmakla sınırlı görülemeyeceği yönünde. CHP, asıl hesap verilmesi gereken dönemin işçiler yaşamını yitirmeden önceki dönem olduğunu belirtiyor.
Raporun parlamenter takip yaklaşımı, işverenin ve kamu otoritesinin sorumluluklarının birlikte araştırılmasını, denetim kayıtlarının açıklanmasını ve görevini yerine getirmediği belirlenen kamu görevlileri hakkında da işlem yapılmasını içeriyor. CHP, Meclis’in denetim yetkisini kullanmasını ve facianın yalnızca teknik nedenleriyle değil, çalışma düzeni ve kamu gözetimi boyutlarıyla da ele alınmasını istiyor. Heyet, konuyla ilgili Meclis araştırması önergesi sunduğunu belirterek diğer siyasi partileri önergeye destek vermeye çağırıyor.
Raporun ortaya koyduğu başlıca soru ve talepler
- 2018’deki patlamalar, 2019’daki yaklaşık 80 ton sıvı çelik dökülmesi ve geçmişteki ağır iş kazalarından sonra hangi önlemler alındı?
- 21 Ekim’de Hakan Doğan’ın, 5 Kasım’da Eyüp Eğinli’nin ölümünden sonra çalışma düzeni ve güvenlik tedbirleri yeniden incelendi mi?
- Şirketin 2025 Sürdürülebilirlik Raporu’nda yer alan kaza artışına karşı hangi somut önlemler uygulandı?
- Alt işveren çalışanlarında kaza sıklığının neden daha yüksek olduğu ve taşeronların denetim süreçleri nasıl yürütüldü?
- Vinç neden düştü; vinç rayları, taşıyıcı kolonlar ve statik proje üzerinde mevzuata aykırı bir müdahale var mı?
- Doğal gaz ve oksijen hatları bakım sırasında nasıl izole edildi; LOTO ve risk analizi prosedürleri uygulandı mı?
- Patlamanın sıvı çelik dökümü sırasında mı, planlı bakım ve kazan değişimi sırasında mı meydana geldiği teknik kayıtlarla nasıl açıklanacak?
- Şirket yönetiminin bakım bütçesi, ekipman yenileme, personel sayısı, üretim planlaması ve taşeron organizasyonuna ilişkin kararları neydi?
- Bakanlık denetimleri hangi tarihlerde ve hangi kapsamda yapıldı; tespitler ve yaptırımlar nelerdi?
- İşçilerin güvenlik sorunlarını iş kaybı korkusu yaşamadan bildirebildiği bir mekanizma var mıydı?
- Patlama sonrasında üretim ve ek vardiya sürdüyse hangi bölümlerde, hangi saatler arasında çalışıldı; durdurma kararı ne zaman alındı?
- Ailelere bilgi verilmesi, yaralıların tedavi süreci ve ailelerin maddi, hukuki ve sosyal destek ihtiyaçları nasıl karşılandı?
- İşverenin yanı sıra denetim görevini yerine getirmediği belirlenen kamu görevlileri hakkında da soruşturma yürütülecek mi?
Hukuki ve editoryal not: CHP raporu bilirkişi raporu veya mahkeme kararı değil
CHP’nin 11 Kasım 2026 tarihli raporu, parti heyetinin saha çalışmaları, görüşmeler, kendilerine iletilen belgeler ve kamuoyuna yansıyan açıklamalar üzerinden hazırladığı siyasi ve teknik değerlendirme belgesidir. Raporun ortaya koyduğu soruların ve iddiaların tamamı kesinleşmiş adli bulgu olarak kabul edilemez. Özellikle vinç taşıyıcı sistemine müdahale edildiği iddiası, patlamanın teknik oluş zinciri, üretimin sürdürülmesi ve işçilerin şikâyetlerini bildiremediği yönündeki anlatımlar; resmi kayıtlar, tanık beyanları, bağımsız bilirkişi incelemesi ve yargı süreciyle doğrulanmalıdır.
Şirket yöneticileri ve teknik personel hakkında yürütülen adli işlemler de suçluluğun kesinleştiği anlamına gelmez. Gözaltı, tutuklama ve adli kontrol kararları soruşturma aşamasındaki işlemlerdir. Herhangi bir kişi hakkında kesin sorumluluk hükmü kurulabilmesi için delillerin değerlendirilmesi ve yargı sürecinin tamamlanması gerekir. HABAŞ’ın raporda yer alan iddialara yanıtı ile Bakanlığın denetim kayıtları ve resmi teknik inceleme sonuçları da haberin güncellenmesinde izlenmelidir.
CHP raporunun tamamı: Aliağa HABAŞ Faciası Raporu (11 Kasım 2026 – PDF). Raporun kamuoyuna duyurusu: CHP’nin rapora ilişkin açıklaması. Patlamadaki can kaybının 19’a yükseldiğine ilişkin 12 Kasım tarihli güncelleme: Euronews.
Aliağa’daki facianın bütün yönleriyle aydınlatılması için yalnızca patlamanın meydana geldiği anın değil; geçmiş kazaların, bakım ve üretim kararlarının, taşeron çalışma düzeninin, kamu denetiminin ve ailelerin yaşadığı belirsizliğin de açıklığa kavuşturulması gerekiyor. CHP raporunun kamuoyuna yönelttiği temel soru da bu: Tehlikeler daha önce biliniyor veya görülebiliyor idiyse, işçilerin hayatını korumak için hangi önlemler alındı ve bu önlemler neden yeterli olmadı?