İzmir’in Aliağa ilçesindeki HABAŞ demir çelik fabrikası önünde 13 Kasım’da eylem yapan ve jandarma müdahalesinin ardından karakola götürülen işçiler serbest bırakıldı. İzmir Barosu yönetim kurulu üyesi Göktuğ Burucuoğlu, İzmir Gaste’ye yaptığı açıklamada işçilerin hepsinin serbest bırakıldığını ve sağlık durumlarının iyi olduğunu söyledi. Kaç işçinin alıkonulduğu resmî makamlarca açıklanmadı. Habertürk/İHA’nın 13 Kasım saat 23.02 tarihli haberinde müdahale sırasında yaklaşık 10 göstericinin gözaltına alındığı bildirilmişti; bu sayı, farklı kaynaklardaki aktarımlar nedeniyle kesinleşmiş resmî sayı olarak kabul edilmemeli.
Serbest bırakma nasıl gerçekleşti?
Dokuz Eylül gazetesinin aktardığına göre Burucuoğlu, işçilerin GBT sorgusunun sistemsel bir sorun nedeniyle bir süre yapılamadığını söyledi. İzmir Gaste’nin aktardığına göre sorgunun ardından işçiler serbest bırakıldı. Burucuoğlu, işçilere resmî bir gözaltı işlemi uygulanmadığını, buna rağmen özgürlüklerinin fiilen kısıtlandığını ve bunun hukuka aykırı olduğunu belirtti. İzmir Barosu’nun yazılı açıklamasında, Burucuoğlu’nun savcı ve karakol amiriyle görüştüğü, işçilerin sağlığının iyi olduğunun bildirildiği ifade edildi.
Ege İşçi Birliği’nin sosyal medya paylaşımlarına dayanan haberlere göre eylem sırasında en az 20 kişi gözaltına alınmıştı. Agos’a göre aralarında örgütün sözcüsü Yücel Memiş de vardı. Evrensel ise jandarmanın işçileri kalkanlarla iterek ve darbederek götürdüğünü, bir muhabirin kolunun büküldüğünü yazdı; bu ifadeler Evrensel’in kendi aktarımıdır. Jandarma, valilik veya Menemen Cumhuriyet Başsavcılığı’ndan müdahaleye ilişkin kamuoyuna yansıyan bir açıklama bulunmuyor.
Eylemin arka planı
9 Kasım’daki patlamada haberlere göre 19 işçi hayatını kaybetti. İşçiler, yönetimin telefonların turnikelerde bırakılmasını istemesi üzerine fabrikaya girmeyerek yolu kapattı; 5 gün ücretli yas izni, bağımsız denetim ve denetim süresince üretimin durdurulmasını talep etti. Evrensel’in aktardığına göre jandarma komutanı yolun trafiğe kapanmasına itiraz ederek işçilerden yolu açmalarını istedi; işçiler ise yalnızca fabrika önünde beklemekle taleplerini kabul ettiremeyeceklerini söyledi. HABAŞ, patlamanın planlı bakım sırasında bir elektrik ark ocağında meydana geldiğini açıklamıştı; telefon talimatına ilişkin şirket açıklaması kamuoyuna yansımadı. Patlamayla ilgili soruşturmada 11 şüpheli gözaltına alındı, 9’u tutuklandı.
Kaynak: Dokuz Eylül; İzmir Gaste; Evrensel; Agos