Antalya’da 9 Kasım’da başlayan Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi’nin 31’inci Taraflar Konferansı COP31’de, 11-12 Kasım tarihlerini kapsayan Liderler Zirvesi başladı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın ev sahipliğinde düzenlenen toplantıda 6 kıtadan 95 ülkenin ve 102 devlet veya hükümet liderinin katılımı bekleniyor. Türkiye’nin ev sahipliğindeki zirvede, iklim taahhütlerinin uygulanması ve uluslararası iş birliğinin güçlendirilmesi öne çıkıyor.
11 Kasım güncellemesi: Guterres’ten dört başlıklı iklim eylemi çağrısı
Antalya’daki Liderler Zirvesi’nde 11 Kasım’da yapılan konuşmalarda, iklim taahhütlerinin somut uygulamaya dönüştürülmesi çağrısı öne çıktı. Associated Press’in (AP) aynı gün yayımladığı habere göre Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri António Guterres; fosil yakıtlara bağımlılığın sona erdirilmesi, ısınan dünyaya uyum, iklim krizinden etkilenen ülkelere finansman desteğinin artırılması ve çatışma yerine uluslararası iş birliğinin güçlendirilmesi gerektiğini söyledi. Guterres, bu yaklaşımı “İklim Adaleti Mutabakatı” çerçevesinde tanımladı.
AP, zirvede 70’ten fazla devlet lideri ve üst düzey hükümet temsilcisinin konuşma yaptığını; ABD, Çin ve Hindistan gibi dünyanın en büyük emisyon üreticilerinden bazılarının liderlerinin ise toplantıya katılmadığını aktardı. Bu durum, iklim müzakerelerinde en yüksek emisyon payına sahip ülkelerin siyasi düzeydeki katılımı ve taahhütlerin uygulanması konusundaki tartışmaları yeniden gündeme getirdi.
Brezilya Devlet Başkanı Luiz Inácio Lula da Silva, iklim gündeminin son bir yılda savaşlar, enflasyon ve jeopolitik gerilimlerin gölgesinde kaldığını söyledi; Amazon’un korunması ve ortak hareket edilmesi çağrısı yaptı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ise konuşmasında Gazze’deki yıkımın çevresel boyutuna dikkat çekerek yaşananları “ekokırım” olarak nitelendirdi.
AP’nin haberinde, Germanwatch ve NewClimate Institute tarafından 11 Kasım’da yayımlanan iklim performansı değerlendirmesinde, ülkelerin açıkladığı hedeflerle sahadaki emisyon azaltımı arasındaki açığın büyüdüğüne de yer verildi. Zirvenin temel sınavı, verilen mesajların finansman, enerji dönüşümü ve uyum politikalarında ölçülebilir adımlara dönüşüp dönüşmeyeceği olacak.
Kaynak: Associated Press – World leaders urge stronger and faster action at UN climate talks (11 Kasım 2026).
COP31’de çatı güneşi ve fosil yakıtlardan çıkış gündemde
AP’nin 10 Kasım tarihli haberine göre Avustralya, Bangladeş, Kenya, Nijerya ve Vanuatu, dünya genelinde çatı tipi güneş paneli bulunan konut sayısını 2030’a kadar yaklaşık 150 milyondan en az 300 milyona çıkarmayı hedefleyen gönüllü Küresel Çatı Güneşi Deklarasyonu’nu destekledi. Ayrıca 21 ülkeden milletvekilleri ve Endonezya’nın devlete ait enerji şirketi de girişime destek verdi. Deklarasyon bağlayıcı değil; hedefin gerçekleşmesi için ülkelerin ulusal politikalar, teşvikler, şebeke yatırımları ve depolama kapasitesi geliştirmesi gerekiyor.
Brezilya ise COP31’de kömür, petrol ve doğal gazdan yenilenebilir enerjiye geçişi hızlandırmaya yönelik bir yol haritası sundu. AP’nin aktardığı öneriler arasında yeni fosil yakıtlı elektrik santrallerinin inşasının durdurulması ve fosil yakıt sübvansiyonlarının azaltılması bulunuyor. Brezilya ayrıca ormansızlaşmayla mücadele ve gelişmekte olan ülkelere iklim finansmanı sağlanması için planlar üzerinde çalışıyor. Bunlar zirvede üzerinde uzlaşılmış nihai kararlar değil, Brezilya’nın sunduğu öneriler.
Türkiye’nin zirvede öne çıkardığı hedeflerden biri de elektriğin küresel enerji tüketimindeki payının 2035’e kadar yüzde 35’e çıkarılması. AP, mevcut payın yaklaşık yüzde 23 olduğunu aktardı. Bu hedefin nasıl uygulanacağı ve fosil yakıt kullanımının hangi takvimle azaltılacağı, müzakerelerin önemli başlıkları arasında yer alıyor.
Kaynaklar: AP – Küresel Çatı Güneşi Deklarasyonu (10 Kasım 2026); AP – Brezilya’nın fosil yakıtlardan çıkış yol haritası (10 Kasım 2026).
196 ülke ve Avrupa Birliği konferansta
Anadolu Ajansı’nın Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı açıklamasına dayandırdığı habere göre COP31, 9-20 Kasım tarihleri arasında Antalya’daki konferans alanında düzenleniyor. BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi’ne taraf 196 ülke ile Avrupa Birliği konferansın katılımcıları arasında. Liderler Zirvesi, müzakerelerin siyasi düzeyde ele alınacağı en önemli buluşmalardan biri olarak öne çıkıyor.
Erdoğan, Guterres ve ülke liderleri konuşacak
Programda Cumhurbaşkanı Erdoğan ve COP31 Başkanı, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum’un yanı sıra Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri António Guterres, Etiyopya Başbakanı Abiy Ahmed Ali, Avustralya Başbakanı Anthony Albanese ve COP30 ev sahibi Brezilya’nın Devlet Başkanı Luiz Inácio Lula da Silva’nın konuşma yapması bekleniyor. Katılımcıların açıklamaları, iklim hedefleri ile bu hedefleri finanse edecek ve uygulamaya dönüştürecek mekanizmalar açısından izlenecek.
İlk günün teması sıfır atık
AA’nın aktardığı programa göre Liderler Zirvesi’nin ilk gününde “Sıfır Atık” teması öne çıkıyor. Programda Türkiye’nin COP31 için hazırladığı görsel içerikler ve Anadolu’nun farklı bölgelerinden halk oyunlarını bir araya getiren bir gösteri de bulunuyor. Zirve, yalnızca iklim hedeflerinin ilan edildiği bir toplantı değil; atık yönetimi, temiz enerji, yeşil sanayileşme ve iklime dirençli kentler gibi alanlarda uygulama başlıklarının tartışıldığı bir diplomasi zemini olarak sunuluyor.
Antalya’da ulaşım ve güvenlik önlemleri
Liderler Zirvesi nedeniyle Antalya’da güvenlik ve ulaşım tedbirleri alındı. Zirve alanına girişler, güzergâh düzenlemeleri ve trafik uygulamaları kentte günlük yaşamı etkileyebileceğinden, bölgede bulunanların valilik ve ilgili kurumların duyurularını takip etmesi gerekiyor. COP31’in 20 Kasım’a kadar sürecek müzakere takvimi içinde liderler buluşmasının ardından teknik ve bakanlar düzeyindeki görüşmeler devam edecek.
Kaynaklar: Anadolu Ajansı, 11 Kasım 2026; TRT Haber, 11 Kasım 2026.
İzmir’in COP31 temsili: Cemil Tugay Liderler Zirvesi’ne katıldı
İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay, COP31’in 11 Kasım’da başlayan Liderler Zirvesi programını takip etti. İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin 11 Kasım tarihli açıklamasına göre Tugay, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın açılış konuşmasıyla başlayan ve farklı ülkelerden devlet ve hükümet başkanlarını bir araya getiren zirveye katıldı. Liderler Zirvesi’nde iklim kriziyle mücadelede uluslararası iş birliği ve ortak adımlar ele alındı.
Tugay’ın COP31 programı yalnızca liderler toplantısını izlemekle sınırlı değil. Belediye başkanının konferans öncesinde açıklanan programında yerel iklim eylemi, sağlıklı ve dirençli kentler, yurttaş katılımı ve yerel yönetimlerin iklim politikalarındaki rolü öne çıkıyor. İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin 9 Kasım tarihli açıklamasına göre Tugay, “İklim Eylemi İçin Yerel Diyaloglar” oturumunda konuşmacı olarak yer aldı; “Sağlıklı Kentler, Dirençli Topluluklar: Tek Sağlık Perspektifinden Yerel İklim Eylemi” oturumunu ise yönetti.
Belediyenin aktardığı konuşmasında Tugay, iklim eylem planlarının yurttaş katılımı olmadan etkili biçimde uygulanamayacağını vurguladı. İzmir’de oluşturulan İklim Yurttaş Meclisi’nin deneyimini paylaşan Tugay; kuraklık, orman yangınları ve sıcak hava dalgalarından daha fazla etkilenen kesimlerin önceliklendirilmesi, kentlerin iklim eylem planlarının düzenli izlenmesi ve azaltım politikalarının uyum çalışmalarıyla birlikte yürütülmesi gerektiğini söyledi. Yerel yönetimlerin tek başına yeterli kaynak ve yetkiye sahip olmadığını belirterek ulusal politikalar, uluslararası finansman ve belediyeler arası iş birliğinin önemine dikkat çekti.
12 Kasım programında yurttaş katılımı ve dirençlilik
İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin 6 Kasım’da duyurduğu programa göre Tugay’ın 12 Kasım’da Türkiye Pavyonu’nda “Meclisten Eyleme: İklim Dirençliliği İçin Yurttaş Katılımı” başlıklı oturumda konuşması; aynı gün ICLEI tarafından düzenlenen “Toplum Öncülüğünde Dirençlilik: Yerel Düzeyde Eylem ve Etkileri” başlıklı oturumda da yer alması planlandı. Bu program bilgisi önceden duyurulmuş takvimdir; oturumların gerçekleştiğine ilişkin ayrıca doğrulanmış bir sonuç açıklaması bulunmadığından, katılımın tamamlandığı yönünde kesin ifade kullanılmamalıdır.
ICLEI’nin COP31 takvimi, konferansın yerel ve bölgesel yönetimleri yalnızca uygulayıcı değil, iklim politikalarının tasarlanması ve hayata geçirilmesinde ortak olarak konumlandırdığını gösteriyor. Kuruluş; yerel iklim finansmanı, çok düzeyli yönetişim, adil enerji dönüşümü, toplum öncülüğünde uyum ve kentlerin dirençliliği başlıklarını öne çıkarıyor. Bu çerçeve, İzmir’in COP31’deki görünürlüğünün kentteki somut iklim politikaları ve uygulama kapasitesiyle birlikte değerlendirilmesini önemli kılıyor.
13 Kasım güncellemesi: İzmir’in yurttaş katılımı ve dirençli mahalle deneyimi
İzmir Büyükşehir Belediyesinin 13 Kasım tarihli açıklamasında, COP31’de kentin iklim kriziyle mücadele çalışmaları ve yurttaş katılımı deneyimi öne çıktı. Genel Sekreter Yardımcısı Prof. Dr. Pınar Okyay, “Eyleme Yönelik Meclis: İklim Dirençliliği Altyapısı Olarak Yurttaş Katılımı” başlıklı oturumda İzmir İklim Yurttaş Meclisi deneyimini anlattı. Okyay, yurttaşlardan gelen önerilerin sürdürülebilir iklim eylem planlarına eklendiğini ve planlarda sorumluluk ile takip mekanizmalarının tanımlandığını belirtti.
Okyay’ın belediye tarafından aktarılan açıklamasına göre İzmir’in 30 ilçesinde yurttaş meclisleri tamamlandı ve alınan kararlar ilgili birimlere iletildi. Bu bilgi, belediye yöneticisinin zirvede yaptığı sunumda paylaştığı kurumsal açıklama olarak aktarılıyor; meclislerin kararlarının uygulama sonuçlarına ilişkin bağımsız bir performans verisi aynı duyuruda sunulmadı.
İzmir heyetinin COP31’deki çalışmaları “Dirençli İzmir için Dirençli Mahalleler” teması etrafında şekillendi. Belediye yetkilileri, iklim uyumu, dirençli kentler, sürdürülebilirlik, gıda, enerji ve yurttaş katılımı oturumlarında yer aldı. “Panel 35, Katılım 35 ve Çözüm 35” başlıklarıyla İzmir’de geliştirilen uygulamalar tanıtıldı; katılımcı atölyeleri ve çözüm oturumları düzenlendi.
Belediyenin açıklamasında, Pazaryeri’nde sel ve İmariye’de aşırı sıcaklık risklerine karşı çocuklar, gençler, muhtarlar ve uzmanlarla yürütülen çalışmalara da yer verildi. İlgili süreçte yaklaşık 2 bin kişinin katkı sunduğu; iklim eğitimleri, topluluk bahçeleri, sel bariyerleri ve gölgelik alanlar gibi uygulamaların geliştirildiği belirtildi. Bu rakam COP31 oturumuna katılan kişi sayısını değil, belediyenin aktardığı yerel çalışma sürecine katkıyı ifade ediyor.
Gün sayısına ilişkin not: İzmir Büyükşehir Belediyesinin 13 Kasım tarihli haber başlığı günü “COP31’in dördüncü günü” olarak tanımlıyor. COP31’in resmî tematik gün programında ise 13 Kasım, “Finans ve Ticaret” başlıklı beşinci gün olarak listeleniyor. Bu nedenle haberin güncellemesi kesin takvim tarihi olan 13 Kasım üzerinden verildi; gün numarası konusunda iki kaynak arasındaki farklılık korunuyor.
Kaynaklar: İzmir Büyükşehir Belediyesi – Tugay, COP31 Liderler Zirvesi’ne katıldı (11 Kasım 2026); İzmir Büyükşehir Belediyesi – Tugay: İklim mücadelesinde en güçlü adımı yerel yönetimler atabilir (9 Kasım 2026); İzmir Büyükşehir Belediyesi – COP31 programı (6 Kasım 2026); ICLEI Europe – COP31 etkinlik takvimi.
13 Kasım güncellemesi: İzmir Körfezi temizliği için finansman desteği
COP31’in 13 Kasım’daki beşinci gününde Antalya’da düzenlenen iklim finansmanı oturumunda, Türkiye Dirençli Şehirler Ülke Platformu tanıtıldı. Sürdürülebilir Kentsel Dirençlilik Finansman Faaliyeti (SURFF) kapsamında oluşturulan platformun İller Bankası koordinasyonunda, Dünya Bankası ve BM-Habitat desteğiyle geliştirilmesi öngörülüyor.
İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay, oturumun ardından yaptığı açıklamada Fransız Kalkınma Bankası ile yapılan protokol sayesinde İzmir Körfezi’nin temizliği için önemli bir finansman desteği sağlandığını söyledi. Ancak belediyenin 13 Kasım tarihli açıklamasında desteğin tutarı, kredi veya hibe niteliği, kullanım koşulları ve ödeme takvimi açıklanmadı. Bu nedenle destek miktarı veya finansmanın kesinleşmiş koşulları hakkında rakam verilemiyor.
Tugay, son bir buçuk yılda 1,5 milyon tondan fazla dip çamurunun temizlendiğini ve geçen yaz Körfez’de koku ile balık ölümü yaşanmadığını ifade etti. Bu veriler belediye başkanının COP31’deki açıklamasına dayanmaktadır; bağımsız ölçüm veya izleme raporu aynı duyuruda paylaşılmadı. Tugay, Körfez temizliği çalışmalarının önümüzdeki yıllarda da süreceğini belirtti.
Finansman desteğinin proje kapsamı, tutarı ve uygulama takvimi açıklandığında haber güncellenecek. Şimdilik doğrulanabilen bilgi, Fransız Kalkınma Bankası ile protokol yapıldığı ve belediye başkanının bu protokolün Körfez temizliği için önemli finansman desteği sağladığını açıkladığıdır.
13 Kasım güncelleme kaynağı: İzmir Büyükşehir Belediyesi – COP31’in dördüncü gününde İzmir’in iklim mesaisi, 13 Kasım 2026; COP31 Türkiye – 12 gün, 12 öncelik programı.; İzmir Büyükşehir Belediyesi – Körfez temizliği için finansman desteği (13 Kasım 2026)