Titanyumdan üretilmiş kristal metal külçeTemsili fotoğraf. Fotoğraf: Warut Roonguthai / Wikimedia Commons. CC BY-SA 3.0.

Denizli sanayisinde yüksek teknoloji ve savunma-havacılık tedarik zincirine yönelik yeni bir yatırım hazırlığı öne çıktı. Denizli Sanayi Odası (DSO) öncülüğünde geliştirilen titanyum üretim tesisi projesinde yatırımcıların sermaye taahhütlerinin 65 milyon dolara ulaştığı, bu tutarın 11 Kasım’a kadar 70 milyon dolara yaklaşmasının beklendiği açıklandı. Tesisin Denizli Makina İhtisas Organize Sanayi Bölgesi’nde (DEMİOSB) kurulması planlanıyor.

Titanyumdan üretilmiş kristal metal külçe
Temsili fotoğraf; Denizli’de kurulacak tesisin fotoğrafı değildir. Fotoğraf: Warut Roonguthai / Wikimedia Commons. CC BY-SA 3.0.

Yatırımın yeri DEMİOSB olarak belirlendi

DSO Başkanı Selim Kasapoğlu, proje için yapılan değerlendirmeler sonucunda fabrikanın DEMİOSB’de kurulmasının kararlaştırıldığını bildirdi. Bölgenin Honaz ilçesinin Kocabaş ve Gürlek mahalleleri sınırlarında bulunduğu, metal işleme ve makine sanayisi açısından yatırımın ihtiyaçlarına uygun görüldüğü aktarıldı.

Bununla birlikte tesisin DEMİOSB’de kurulmasının kararlaştırılması, fabrikanın kesin parselinin tahsis edildiği veya tüm izinlerin tamamlandığı anlamına gelmiyor. Mevcut haberlerde titanyum tesisine ayrılacak parselin büyüklüğü ve kesin konumuna ilişkin ayrıntıların henüz açıklanmadığı belirtiliyor.

Sermaye taahhüdü 65 milyon dolara ulaştı

Proje kapsamında yatırımcılardan alınan sermaye taahhütlerinin 65 milyon dolara çıktığı, bu tutarın yüzde 90-95’inin Denizli’deki sanayici ve yatırımcılardan geldiği ifade edildi. Başvuruların 11 Kasım Çarşamba akşamı sona ermesinin ardından yatırımcılarla bir araya gelinerek şirket kuruluşuna yönelik adımların atılması planlanıyor.

Sermaye taahhüdü ile şirkete fiilen yatırılmış nakit sermaye aynı kavram değil. Taahhütlerin ortaklık yapısına, ödeme takvimine ve şirket kuruluş belgelerine nasıl yansıyacağı henüz netleşmiş değil. Bu nedenle 65 milyon dolarlık tutar, yatırımın tamamının hazır finansmanı olarak değil, yatırımcıların bildirdiği taahhüt seviyesi olarak okunmalı.

Toplam yatırım maliyetine ilişkin rakam değişti

Projenin finansmanında dikkat çeken başlıklardan biri de toplam yatırım büyüklüğüne ilişkin farklı açıklamalar. Daha önceki yatırımcı toplantısında toplam yatırım tutarının 280 milyon dolar, başlangıç sermayesi hedefinin ise 100 milyon dolar olarak gündeme geldiği; son açıklamada ise toplam yatırım maliyetinin 250 milyon doların altında tutulmasının hedeflendiği aktarıldı.

Bu iki tahmin arasındaki farkın hangi maliyet kalemlerinden, kapasite değişikliğinden veya finansman modelinden kaynaklandığına ilişkin ayrıntılı bir açıklama henüz kamuoyuna yansımadı. Yatırımın nihai bütçesi, teknik kapasitesi ve finansman planı şirket kuruluşu ve fizibilite çalışmalarıyla netleşecek.

Titanyum neden stratejik görülüyor?

Titanyum ve titanyum alaşımları; yüksek dayanım, düşük ağırlık ve korozyona karşı direnç gibi özellikleri nedeniyle havacılık, savunma, sağlık ve ileri imalat sanayisinde kullanılıyor. Projenin, Türkiye’nin bu alanlardaki yerli üretim kabiliyetini geliştirmeye ve ithalata bağımlılığı azaltmaya katkı sunması hedefleniyor.

Proje temsilcilerinin açıklamalarına göre tesisin başlangıç kapasitesinin Türkiye’nin toplam titanyum ihtiyacını karşılaması beklenmiyor. Buna karşın üretim ve sonrasındaki talaşlı imalat faaliyetlerinin Denizli’de metal işleme, makine imalatı ve tedarikçi işletmeler için yeni iş alanları yaratabileceği değerlendiriliyor.

Önümüzdeki aşamalar: şirket, arazi, izin ve üretim takvimi

Yatırımın hayata geçebilmesi için sermaye taahhütlerinin tamamlanması, ortaklık yapısının ve şirketin kurulması, arazi tahsisi, teknik fizibilite, çevresel izinler, finansman ve inşaat süreçlerinin netleşmesi gerekiyor. Fabrikanın ne zaman temel atacağı, yıllık üretim kapasitesi, kaç kişiye istihdam sağlayacağı ve üretime hangi tarihte başlayacağı konusunda henüz kesin bir takvim açıklanmış değil.

Denizli açısından önemli bir sanayi yatırımı olarak sunulan projenin gerçek ekonomik etkisi, açıklanan sermaye taahhütlerinin ne kadarının fiilen yatırıma dönüşeceği, üretim kapasitesi, yerli tedarik oranı, istihdam ve çevresel yükümlülüklerle birlikte değerlendirildiğinde ortaya çıkacak.

Kaynaklar