İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin şirketi Egeşehir A.Ş.’nin başvurusu üzerine Balçova İnciraltı’nda belediye hizmet alanından turizm-ticaret alanına dönüştürülen 8 bin 854 metrekarelik parselin imar planı, mahkeme kararının ardından yeniden meclis gündemine taşındı. İzmir 3. İdare Mahkemesi, önceki plan değişikliğinde kamu yararı ve teknik gerekçelerin yeterince ortaya konulmadığı sonucuna vararak yürütmeyi durdurmuştu. Yeni plan önerileri 13 Kasım’da meclis değerlendirmesine sunuldu.
8 bin 854 metrekarelik parselin planı yeniden gündemde
Plan değişikliğine konu taşınmaz, Balçova ilçesi İnciraltı Mahallesi’nde 25034 ada 1 parselde bulunuyor. Mevcut 1/1000 ölçekli uygulama imar planında “Belediye Hizmet Alanı” olarak tanımlanan 8 bin 854 metrekarelik alan, 2025’te yapılan değişiklikle “Turizm-Ticaret Alanı”na dönüştürülmüştü. Önceki düzenlemede yapılaşma yüksekliği 5 kattan 9 kata çıkarılmış, emsal oranında ise değişiklik yapılmamıştı.
İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin plan açıklama raporunda parselin mülkiyetinin 8 bin 257 metrekarelik bölümünün Egeşehir Yapı Planlama Müşavirlik ve Teknoloji A.Ş.’ye, 599,06 metrekarelik bölümünün ise Balçova Belediyesi’ne ait olduğu belirtiliyor. Taşınmaz, Dokuz Eylül Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi kampüs sınırları içinde ve DEÜ Tıp Fakültesi Hastanesi yakınında yer alıyor.
Mahkeme yürütmeyi neden durdurdu?
TMMOB Mimarlar Odası İzmir Şubesi ile TMMOB Şehir Plancıları Odası İzmir Şubesi, plan değişikliğini yargıya taşımıştı. İzmir 3. İdare Mahkemesi’nin 14 Ekim 2026 tarihli kararında, plan değişikliğinin gerekliliğini ortaya koyan yeterli analiz ve teknik çalışmanın sunulmadığı yönündeki bilirkişi tespitleri dikkate alındı. Mahkeme, kamusal hizmet alanı niteliğindeki alanın kullanımının değiştirilmesinde kamu yararı ve planlama ilkeleri bakımından hukuka uygunluk bulunmadığı değerlendirmesiyle yürütmenin durdurulmasına karar verdi.
Bu karar, plan değişikliğinin kesin olarak iptal edildiği anlamına gelmiyor; yürütmenin durdurulması, dava konusu işlemin uygulanmasının yargılama sürecinde askıya alınması sonucunu doğuruyor. Mahkeme sürecinin hukuki sonucu ile belediyenin yeni plan hazırlama ve meclise sunma süreci birbirinden ayrı değerlendirilmeli.
Yeni plan önerisinde ne değişiyor?
13 Kasım’da meclis gündemine gelen yeni önerilerde, parselin yine “Turizm-Ticaret Alanı” olarak belirlenmesi öngörülüyor. Planların, mahkeme kararında belirtilen hususlar dikkate alınarak ve yürürlükteki 1/25 bin ölçekli çevre düzeni planı doğrultusunda yeniden hazırlandığı belirtiliyor. Öneri, 1/5000 ölçekli nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliklerini kapsıyor.
Yeni plan paftaları ve açıklama raporlarının ayrıntıları incelenmeden, daha önce tartışma konusu olan 9 kat yapılaşma koşulunun aynen korunup korunmadığı konusunda kesin hüküm vermek mümkün değil. Bu nedenle yeni önerinin kat yüksekliği, emsal, kamusal kullanım ve çevresel etkiler bakımından önceki plandan hangi yönleriyle ayrıldığı meclis belgeleri üzerinden ayrıca izlenmeli.
Kent hakkı ve kamu yararı tartışması
Dosyanın merkezinde yalnızca bir imar değişikliği değil, belediye mülkiyetindeki bir alanın kamusal hizmet işlevinden çıkarılarak turizm ve ticaret kullanımına açılmasının gerekçesi bulunuyor. Meslek odalarının itirazı, plan değişikliğinin yeterli teknik analiz ve kamu yararı gerekçesiyle desteklenmediği yönünde. Belediyenin yeni öneriyi hangi ihtiyaç ve analizlerle savunduğu, üniversite kampüsü ve çevresindeki kamusal alan bütünlüğünün nasıl korunacağı meclis görüşmelerinde yanıt bekleyen başlıklar arasında.
İzGündem, yeni planların meclisteki görüşülme sürecini, kat ve emsal koşullarını, meslek odalarının değerlendirmelerini ve mahkeme dosyasındaki sonraki aşamaları takip edecek.
Kaynaklar
- Ege’de Son Söz – Egeşehir planı yeniden mecliste (13 Kasım 2026)
- Ege’de Son Söz – Egeşehir planlarında yürütmeyi durdurma kararı (11 Kasım 2026)
- TMMOB Mimarlar Odası İzmir Şubesi – 12 Kasım 2026 tarihli kamuoyu açıklaması
- İzmir Büyükşehir Belediyesi – 25034 ada 1 parsele ilişkin plan dosyası
Haber: Yusuf Belek